افراد سمی چه کسانی هستند؟ افراد سمی همان افراد منفی‌باف و بدقلقی هستند که آشنا و غریبه را با زبان تلخ و رفتار مأیوس‌کننده‌ی خود می‌رنجانند. در جمع‌ها بحث‌های بی‌فایده و استرس‌زا راه می‌اندازند و چشم ندارند خوشی دیگران را ببینند. حتی در موارد شدیدتر، چشم دیدن خوشی خودشان را هم ندارند! آنها گاهی اوقات موجب بَلوا، بحث و ناراحتی می‌شوند و گاهی کاملا ناخودآگاه، بار نحسی و سیاهی را بر دوش می‌کشند و بذر آن را به دور و اطراف خود می‌پاشند. نتیجه‌ی معاشرت با این افراد سمی، چیزی جز دلهره و استرس نیست.

استرس طولانی‌مدت تهدیدی اساسی برای موفقیت و شادکامی افراد است. افراد سمی عامل تولید این استرس هستند و معاشرت با آنها درست به‌ اندازه‌ی خودشان سمی و استرس‌زاست. وقتی با افراد منفی در ارتباط هستیم، فشار زیادی به مغز وارد می‌شود. این فشار به خاطر واکنشی است که نسبت به افکار و حضور منفی آنها از مغز صادر می‌شود. رفتار منفی افراد سمی دلایل مختلفی دارد. بعضی از آنها از روی نادانی منفی‌بافی می‌کنند، بعضی تربیت درست و شرایط آموزشی مناسبی را تجربه نکرده‌اند و تعدادی از آنها واقعا بدجنس هستند. در هر صورت معاشرت با چنین افرادی به شما توصیه نمی‌شود. وجود چنین افرادی در زندگی اجتناب‌ناپذیر است پس باید یاد بگیرید که چگونه با آنها رفتار کنید.

علائم رفتارهای سمی را شناسایی کنید.

اولین قدم این است که علائم رفتارهای سمی را شناسایی کنید. این رفتارها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

1. انتقادگرند
2. قضاوت می کنند
3. سوءاستفاده
4. خودخواهی دارند
5. کنترل‌گری
6. دروغگویی
7. فریبکاری
8. حسود
9. متوقع و پرو
10. بیشتر گیرنده هستن تا دهنده
11. عذرخواهی نمی کنن
12. ناسازگارند
13. ثبات رفتاری ندارند

شناخت افراد سمی

• شما بیشتر از آنچه می‌گیرید، می‌دهید. در یک رابطه سالم، هر دو طرف رابطه باید به طور مساوی مشارکت کنند. اگر احساس می‌کنید همیشه در حال تلاش‌کردن هستید و هیچ تلاشی از سوی طرف مقابلتان صورت نمی‌گیرد، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• شما به طور مداوم احساس بی‌احترامی می‌کنید. این می‌تواند به شکل انتقاد، توهین یا حتی نادیده‌گرفتن شما باشد. اگر احساس می‌کنید که طرف مقابل شما را به‌عنوان یک فرد ارزشمند نمی‌بیند، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• شما به مرور زمان احساس کاهش عزت نفس می‌کنید. روابط سمی می‌توانند به عزت نفس شما آسیب برسانند. اگر احساس می‌کنید که ارزش خود را از دست‌ داده‌اید، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• شما احساس عدم حمایت، عدم درک، تحقیر یا حمله می‌کنید. اگر طرف مقابل شما همیشه نظرات شما را رد می‌کند، احساسات شما را نادیده می‌گیرد یا حتی شما را تحقیر می‌کند، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• بعد از صحبت با طرف مقابل، احساس افسردگی، عصبانیت یا خستگی می‌کنید. روابط سمی می‌توانند استرس‌زا و فرساینده باشند. اگر بعد از تعامل با طرف مقابل احساس بدی دارید، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• شما در کنار آن شخص، بهترین خود نیستید. روابط سمی می‌توانند مانع از این شوند که شما بهترین خود باشید. اگر احساس می‌کنید که در کنار طرف مقابل نمی‌توانید خود واقعی خود باشید، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.
• شما زمان و انرژی عاطفی زیادی را صرف خوشحال کردن آنها می‌کنید. افراد سمی اغلب از دیگران سوءاستفاده می‌کنند تا به خواسته‌های خود برسند. اگر احساس می‌کنید که همیشه باید برای خوشحال کردن طرف مقابل خود تلاش کنید، این ممکن است نشانه یک رابطه سمی باشد.

راهکارهای مقابله با افراد سمی

۱. مرز تعیین کنید

دسته‌ای از افراد مدام غُر می‌زنند، از زمین و زمان گلایه می‌کنند و آدم را به جنون می‌کشانند. در این مواقع خود را قربانی نگاه منفیِ آنها نکنید. راهی بیابید و این حس و حال منفی را خنثی کنید. مثلا وقتی به شدت شکایت و ناله می‌کنند، به آنها بگویید: «بعد از همه‌ی این حرفا، راه حل مورد نظرت چیه؟»، «حالا که این‌قدر اوضاع بد و ناجوره، می‌خوای چیکار کنی؟» افراد سمی معمولا مشکل را حاد و حادتر جلوه می‌دهند و دوست دارند با غر زدن‌هایشان، شنونده را نیز به گرداب بدبختی خود بکشانند و همدردی او را جلب کنند. به هیچ عنوان زیر بار نروید. او را سؤال‌پیچ و به یافتن راهکار مناسب دعوت کنید. این کار به او نشان می‌دهد که یافتن راهکار مهم است و ناله‌های او برای‌تان اهمیتی ندارد.

2 . وارد بازی آنها نشوید

برخی افراد تمایل دارند در هر موقعیتی خود را قربانی ببینند. اگر مشکلی ایجاد کنند، ممکن است تقصیر را به گردن دیگری بیندازند یا داستانی را تعریف کنند که آنها را کمی مثبت تر نشان دهد. ممکن است برای جلوگیری از طغیان عصبانیت وسوسه شوید که سرتان را تکان دهید و لبخند بزنید. این ممکن است امن‌ترین گزینه به نظر برسد، اما می‌تواند آنها را تشویق کند که شما را به عنوان یک حامی ببینند.

به جای این کار، اختلاف نظر محترمانه را امتحان کنید. مثلا می‌توانید بگویید، “من دیدگاه متفاوتی از این موقعیت داشتم” و آنچه را که واقعاً اتفاق افتاده را توصیف کنید.

3 . با او درگیر نشوید

برخورد با رفتار سمی یک نفر می‌تواند خسته کننده باشد. ممکن است شخص دائماً از دیگران شکایت کند، همیشه داستان جدیدی در مورد رفتار ناعادلانه داشته باشد یا حتی شما را متهم کند که به او ظلم کرده اید یا به نیازهای او اهمیت نمی‌دهید.

در برابر اصرار برای مقابله با آنها یا دفاع از خود در برابر اتهامات مقاومت کنید. در عوض، با یک جمله ساده پاسخ دهید: «متاسفم که چنین احساسی داری» و او را ترک کنید.

 4 . شنونده‌ای عاقل باشید

در بحث با افراد سمی، معمولا قلب شما به درد می‌آید و به خاطر حجم عظیمی از منفی‌نگری و انرژی‌های بدی که به سمت‌تان می‌فرستند، ناخودآگاه انرژی‌تان از دست می‌رود. در این موقعیت‌ها مقاومت کنید. سعی کنید روحیات و احساسات خود را به خوبی بشناسید و آنها را به موقع کنترل کنید. نگذارید حرف‌های افراد سمی شما را مشوش کند و باعث ضعف شما بشود. شنونده‌ای عاقل باشید، لازم نیست هرکس هرچه را که گفت، بپذیرید.

5 . منطقی باشید

برخورد احساسی با افراد سمی یکی از بدترین روش‌های مقابله با آنهاست. این افراد فاقد منطق هستند و غیرعقلانی حرف می‌زنند و بحث می‌کنند. به همین علت نباید در تله‌ی آنها بیفتید. اگر شما هم از روی احساس و نه منطق، با آنها وارد گفت‌وگو بشوید، آش شله قلم‌کاری درست می‌شود که همه در دیگ آن غرق می‌شوند. منطقی برخورد کنید و از وارد شدن به حیطه‌ی احساسات خودداری کنید. گاهی همدردی یا حمایت از این افراد، شما را به قهقهرا می‌برد.

6 . حد و حدود خاصی بگذارید

گاهی اوقات ناگزیر به معاشرت با افراد سمی هستید. مثلا شاید هم‌اتاقی یا همکارتان یکی از همین‌گونه آدم‌هاست. در این موقعیت‌ها باید تلاش کنید واکنش‌های مناسبی نشان بدهید. طبیعتا باید با این افراد در ارتباط باشید. بسیار خب. سعی کنید فقط در مواقع لزوم و تا حد مشخصی این ارتباط را تعریف کنید. حالا که دست روزگار این افراد سمی را سر راه شما قرار داده است، لزومی ندارد در این ارتباط ناگزیر غرق بشوید و بیشتر از حد وظیفه‌تان عمل کنید. تنها به قدر کفایت با آنها حرف بزنید، گفت‌وگو کنید و تعامل داشته باشید، نه بیشتر و نه کمتر.

7 . نگذارید چیزی مانع شادی‌تان بشود

اگر شادی و نشاط زندگی خود را وابسته به عوامل محیطی و رفتاری دیگران بدانید، مدیریت اوضاع تا حد زیادی از دستان شما خارج می‌شود. مگر می‌شود کسی کلید کامیابی و خوشحالی خودش را به دست دیگران بدهد؟ اگر چنین کنید مانند اسیری خواهید بود که تنها با اجازه‌ی زندان‌بانش می‌تواند لبخند بزند و شاد باشد. افراد موفق به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهند که خوشحالی‌شان را تحت تأثیر قرار بدهد. نظرات دیگران موجب نمی‌شود که حال خوش این افراد زیر سؤال برود. واقعیت این است که قضاوت دیگران درباره‌ی ما، هیچ‌وقت کاملا صحیح نیست. آن‌قدر که دیگران می‌گویند بد نیستیم، آن‌قدرها هم خوب نیستیم. پس به آنها اهمیت ندهید، به ویژه وقتی این افراد سمی و منفی‌باف هستند و مثل خوره روح را در انزوا که نه، در اجتماع می‌خورند!

8 . فقط به راه حل فکر کنید

وقتی با مشکلی مواجه می‌شوید، تمرکز خود را از روی مشکل بردارید و در عوض به راه حل فکر کنید. وقتی به دنبال راهکار بروید، احساس مفید بودن خواهید کرد، عملکردتان بهبود پیدا می‌کند و استرس شما تا حد چشم‌گیری کاهش می‌یابد. افراد سمی معمولا با انرژی منفی خود، افراد دیگر را از پا درمی‌آورند. ناامید کردن دیگران این احساس را به آنها می‌دهد که قدرتمندتر و برتر هستند. نگذارید این حس به آنها دست بدهد. وقتی با افراد سمی مواجه می‌شوید، آنها را به دیدِ مشکلی نگاه کنید که باید حلش کنید. پس در مواجهه با آنها احساس قدرت خواهید کرد و از نیش سمی‌شان مصون می‌مانید.

9 . ببخشید اما فراموش نکنید

افراد موفق در مواجهه با افراد سمی حافظه‌ی خوبی دارند. آنها به دلیل بزرگواری‌شان، زود دیگران را می‌بخشند ولی هوش و ذکاوت‌شان به آنها اجازه‌ی فراموشکاری نمی‌دهد. چون برای درس گرفتن در آینده، نیاز است آنچه را بر آنها گذشته است، در خاطر خود نگه دارند. پس ببخشید، اما فراموش نکنید. شاید بهتر است بگوییم ببخشید و عبرت بگیرید. بخشش باعث می‌شود از فشاری که حرف‌های این افراد به روحیه‌تان وارد می‌کنند، کاسته بشود و ضمنا با فراموش نکردن رویکردهای این افراد، در موارد مشابه می‌توانید بهتر از خودتان محافظت کنید.

10 . با خود مهربان باشید

گاهی اوقات در مواجهه با افراد سمی، احساس انزجار و تنفر شدیدی به شما دست می‌دهد. بعضی از این افراد از شکل‌گیری این احساسات در خود شرمنده می‌شوند و گناه و تقصیر را بر گردن خود می‌اندازند. با خود مهربان باشید. اینکه فردی شما را ناراحت و عصبانی می‌کند، فقط و فقط ریشه در رفتار او دارد. اوست که با منفی‌بافی و افکار سمی خود، شما را ناراحت کرده است. مطمئن باشید دوست نداشتنِ چنین فردی، گناه شما نیست.

11 . شجاع باشید

آدرنالین هورمونی است که باعث افزایش ضربان قلب و انبساط راه‌های تنفسی و هوایی می‌شود و در واکنش‌های بدن در هنگام جنگ و موقعیت‌های هیجان‌زا بسیار مؤثر است. سعی کنید همیشه مقداری از این هورمون جنگجو و سرزنده را در درون خود حفظ کنید. مثلا قهوه و مواد کافئین‌دار مصرف کنید و در رقابت‌های ورزشی شرکت کنید. شجاعت به شما کمک می‌کند که در مواجهه با انرژی‌های منفی افراد سمی، به اندازه‌ی کافی قوی و سرزنده باشید.

12 . زمان خود را با فرد سمی محدود کنید.

13 . از خود مراقبت کنید.